1) Masz umowę lub zamówienie? Jeśli tak, masz silniejszą pozycję.
W Niemczech zlecenia budowlane są zazwyczaj realizowane na podstawie pisemnego zamówienia lub umowy o dzieło – Werkvertrag.
Dlaczego jest to ważne:
- jasno opisuje, jaki zakres prac został uzgodniony,
- określa cenę i sposób płatności,
- ustala termin zakończenia prac i płatności,
- definiuje, jak przebiega procedura reklamacyjna.
Również ustna umowa jest w Niemczech ważna, ale jej udowodnienie jest zawsze trudniejsze.
Dlatego zawsze:
- żądaj potwierdzenia ustaleń przynajmniej e-mailem,
- miej możliwie jak najdokładniejsze zamówienie.
2) Sprawdź fakturę – musi być w 100% poprawna.
Faktura musi zawierać ściśle określone dane zgodnie z niemieckimi przepisami (ewentualnie lokalnymi). Jeśli faktura nie jest poprawna, klient może oficjalnie odmówić jej zapłaty.
Checklist dla poprawnej faktury:
Podstawowe dane:
- twoje imię/firma + adres,
- imię/firma klienta + adres,
- numer faktury,
- data wystawienia faktury,
- opis wykonanej pracy,
- kwota + VAT (albo powód, dlaczego VAT nie jest naliczony),
- termin płatności (np. „Zahlbar innerhalb 14 Tagen” = płatne w ciągu 14 dni),
- dane bankowe (IBAN) – bez nich klient nie może zapłacić!,
- Steuernummer lub USt-IdNr. (numer identyfikacji podatkowej).
Wskazówka: Jeśli potrzebujesz pomocy w uzyskaniu Steuernummer, jesteśmy tu dla Ciebie.
3) Wyślij upomnienia – Mahnung
Jeśli klient nie płaci w terminie wskazanym na fakturze, nie oznacza to automatycznie, że jest „w opóźnieniu” (Verzug). Wyślij mu upomnienie, po niemiecku Mahnung.
Procedura: zazwyczaj wysyła się 3 upomnienia w odstępach 7–14 dni. W upomnieniu podaj numer faktury, kwotę, powód upomnienia oraz termin zapłaty.
Ważne: zawsze zachowaj dowód wysłania (e-mail, potwierdzenie pocztowe). Wyślij upomnienie zarówno e-mailem, jak i pocztą (Einschreiben – list polecony).
4) Mahnbescheid – szybka droga przed sądem
Jeśli trzy upomnienia nie pomogły, nie musisz od razu iść do sądu. W Niemczech istnieje tańsza i szybsza opcja: Mahnbescheid (nakaz zapłaty).
Co to jest?
- oficjalny dokument sądowy, który nakazuje klientowi zapłacić,
- załatwiany online,
- czas trwania: 2–4 tygodnie,
- koszty: ok. 30–70 EUR (w zależności od wysokości należności).
Jak to działa?
- Składasz wniosek online na mahngerichte.de
- Sąd wysyła Mahnbescheid klientowi
- Klient ma 14 dni na reakcję::
- Jeśli nie odpowie → otrzymujesz Vollstreckungsbescheid (tytuł wykonawczy) i możesz rozpocząć egzekucję,
- Jeśli zgłosi sprzeciw (Widerspruch) → sprawa trafia do sądu.
5) Sąd - ostatnia możliwość
Jeśli nawet Mahnbescheid nie pomógł, ostatnią możliwością jest pozew sądowy. W zależności od rodzaju sporu i wysokości należności może to być sąd cywilny lub inny właściwy sąd.
Co to oznacza:
- Czas trwania: 6-18 miesięcy (czasami dłużej)
- Koszty:
- opłata sądowa: ok. 4–8% odzyskiwanej kwoty,
- prawnik: ok. 15–20% wartości sporu + VAT,
- jeśli wygrasz, klient musi pokryć wszystkie koszty.
Zalecenie:
- Przed sądem skonsultuj się z prawnikiem (pierwsza konsultacja od ok. 150–250 €)
- Rozważ mediację – czasem jest szybsza i tańsza
- Sprawdź, czy klient ma jakiś majątek (firmę, nieruchomość)
Wskazówka od nas: bez Freistellung Twój odbiorca zgodnie z prawem musi wstrzymać 15% faktury, czasem nawet całą płatność, dopóki nie otrzyma potwierdzenia, że ją posiadasz.
6) Jak uniknąć problemów z góry – PREWENCJA
Prewencja jest zawsze lepsza niż leczenie.
Oto pełna lista, co robić jeszcze PRZED rozpoczęciem pracy.
Umowa:
- zawsze miej pisemną umowę lub zamówienie,
- ustal jasny termin płatności (np. 14 dni od faktury),
- jeśli to duże zamówienie, ustal zaliczkę (np. 30%).
Dokumenty i sprawy urzędowe:
- miej w porządku Steuernummer – bez niego nie możesz prawidłowo wystawiać faktur,
- załatw Freistellung – 15% z każdej faktury,
- jeśli jesteś płatnikiem VAT, sprawdź zasady tzw. Reverse Charge.
Podczas pracy:
- rób zdjęcia (dowód, że wykonałeś wszystko),
- wszystkie ustalenia potwierdzaj e-mailem,
- przy przekazaniu pracy – poproś o podpisanie protokołu.
Przed wystawieniem faktury:
- sprawdź, czy faktura zawiera wszystkie wymagane elementy (lista kontrolna powyżej),
- zachowaj kopię faktury i potwierdzenie wysłania,
- wyślij fakturę zarówno e-mailem, jak i pocztą.
Sprawdzenie klienta:
- wyszukaj firmę w Google – ma opinie? Czy jest w upadłości?
- sprawdź firmę w Handelsregister.
Podsumowanie - twój plan działania
Jeśli ktoś Ci nie płaci, masz możliwości, aby odzyskać swoje należności.
Oto podsumowanie:
- sprawdź umowę i fakturę,
- wyślij 3 upomnienia (Mahnung),
- złóż Mahnbescheid,
- w ostateczności skorzystaj z sądu,
- na przyszłość: zawsze dbaj o pisemne umowy i poprawne dokumenty.
Uzyskaj Freistellung i nie trać 15% swoich pieniędzy.
Freistellung